STEM Education

7 Phương pháp dạy STEM kích thích sự sáng tạo, tư duy phản biện

Trong thời đại 4.0, phương pháp dạy học truyền thống không còn phù hợp để đáp ứng nhu cầu của xã hội đối với nguồn nhân lực chất lượng cao. phương pháp dạy stem (Science, Technology, Engineering, Mathematics) được đánh giá là một trong những phương pháp giáo dục tiên tiến nhất hiện nay. Vậy phương pháp dạy STEM là gì? Tại sao phương pháp này lại được ưa chuộng trên toàn thế giới? HappinessEducation sẽ giải đáp những thắc mắc này và chia sẻ những thông tin hữu ích giúp giáo viên áp dụng hiệu quả phương pháp dạy STEM vào lớp học.

Bước Mô tả chi tiết
1 Xác định mục tiêu bài học STEM
2 Lựa chọn nội dung liên môn phù hợp
3 Thiết kế các hoạt động học tập STEM hấp dẫn
4 Chuẩn bị tài nguyên và giáo cụ cần thiết
5 Đánh giá kết quả học tập của học sinh

I. Phương pháp giảng dạy STEM

STEM là gì?

STEM là viết tắt của Science (Khoa học), Technology (Công nghệ), Engineering (Kỹ thuật) và Mathematics (Toán học). Đây là một phương pháp giáo dục tích hợp các môn khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học một cách liên môn. Phương pháp này giúp học sinh phát triển khả năng tư duy phản biện, sáng tạo, giải quyết vấn đề và làm việc nhóm.

Phương pháp giảng dạy STEM

Phương pháp giảng dạy STEM được xây dựng dựa trên các nguyên tắc sau:

  • Học tập thông qua trải nghiệm: Học sinh được học thông qua các hoạt động thực hành, thí nghiệm và dự án.
  • Học tập theo nhóm: Học sinh được làm việc nhóm để giải quyết các vấn đề và hoàn thành các dự án.
  • Học tập liên môn: Học sinh được học các môn khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học một cách liên môn.
  • Học tập dựa trên dự án: Học sinh được học thông qua các dự án thực tế, có ý nghĩa và liên quan đến cuộc sống.

Lợi ích của phương pháp giảng dạy STEM

Phương pháp giảng dạy STEM mang lại nhiều lợi ích cho học sinh, bao gồm:

  • Phát triển khả năng tư duy phản biện: Học sinh được học cách đặt câu hỏi, phân tích thông tin và đưa ra quyết định.
  • Phát triển khả năng sáng tạo: Học sinh được học cách suy nghĩ sáng tạo và tìm ra các giải pháp mới cho các vấn đề.
  • Phát triển khả năng giải quyết vấn đề: Học sinh được học cách xác định vấn đề, phân tích vấn đề và tìm ra giải pháp cho vấn đề.
  • Phát triển khả năng làm việc nhóm: Học sinh được học cách làm việc nhóm, hợp tác với nhau để đạt được mục tiêu chung.
  • Chuẩn bị cho học sinh vào thế kỷ 21: Phương pháp giảng dạy STEM giúp học sinh phát triển các kỹ năng cần thiết để thành công trong thế kỷ 21, chẳng hạn như khả năng tư duy phản biện, sáng tạo, giải quyết vấn đề và làm việc nhóm.

Thách thức của phương pháp giảng dạy STEM

Phương pháp giảng dạy STEM cũng gặp phải một số thách thức, bao gồm:

  • Thiếu giáo viên có trình độ: Phương pháp giảng dạy STEM đòi hỏi giáo viên phải có trình độ chuyên môn cao và có khả năng giảng dạy các môn khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học một cách liên môn.
  • Thiếu tài liệu và giáo cụ: Phương pháp giảng dạy STEM đòi hỏi phải có nhiều tài liệu và giáo cụ chuyên dụng.
  • Thiếu thời gian: Phương pháp giảng dạy STEM đòi hỏi nhiều thời gian hơn so với phương pháp giảng dạy truyền thống.

Giải pháp cho các thách thức của phương pháp giảng dạy STEM

Để giải quyết các thách thức của phương pháp giảng dạy STEM, cần thực hiện một số giải pháp sau:

  • Đào tạo giáo viên: Đào tạo giáo viên về phương pháp giảng dạy STEM và cung cấp cho giáo viên các kiến thức và kỹ năng cần thiết để giảng dạy các môn khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học một cách liên môn.
  • Phát triển tài liệu và giáo cụ: Phát triển các tài liệu và giáo cụ chuyên dụng cho phương pháp giảng dạy STEM.
  • Tăng thời gian học: Tăng thời gian học cho các môn khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học để giáo viên có đủ thời gian để giảng dạy theo phương pháp STEM.

Bằng cách giải quyết các thách thức này, chúng ta có thể giúp phương pháp giảng dạy STEM trở nên phổ biến hơn và giúp học sinh phát triển các kỹ năng cần thiết để thành công trong thế kỷ 21.

Xem thêm: Phương pháp dạy học STEM

II. Các bước triển khai phương pháp dạy STEM

Xác định mục tiêu bài học STEM

Trước khi lên kế hoạch bài học STEM, giáo viên cần xác định rõ mục tiêu học tập mà học sinh cần đạt được. Mục tiêu này phải phù hợp với độ tuổi, trình độ và năng lực của học sinh. Nội dung bài học STEM cũng nên được thiết kế để giúp học sinh đạt được những mục tiêu này. Tổ chức cho học sinh thực hiện thí nghiệm, làm đồ dùng học tập từ vật liệu tái chế hoặc tổ chức một triển lãm khoa học cuối năm là những cách có thể giúp các em phát triển những kỹ năng cần thiết.

Lựa chọn nội dung liên môn phù hợp

Các môn học STEM bao gồm khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học. giáo viên khi dạy STEM nhập vai cũng giống như một người kể chuyện sẽ sắp xếp nội dung chương trình bao gồm các bài học thuộc nhiều chủ đề khác nhau thuộc các môn học này theo các lớp năm. Kết hợp hài hòa các nội dung môn học, xuyên suốt trong các hoạt động sẽ giúp học sinh thấy được các mối liên hệ giữa các môn học và ứng dụng kiến thức vào thực tế.

Thiết kế các hoạt động học tập STEM hấp dẫn

Các hoạt động học tập STEM cần được thiết kế để tạo hứng thú và kích thích sự tò mò của học sinh. Học sinh cần được khuyến khích để đặt câu hỏi, suy nghĩ sáng tạo và giải quyết vấn đề. Một số hoạt động học tập STEM thường được sử dụng bao gồm thực hành thí nghiệm, thiết kế và chế tạo sản phẩm, giải quyết vấn đề và thảo luận nhóm. Một số hoạt động đọc, xem video hay làm báo cáo về một vấn đề khoa học cũng rất hữu ích.

Chuẩn bị tài nguyên và giáo cụ cần thiết

Để triển khai phương pháp dạy STEM hiệu quả, giáo viên cần chuẩn bị đầy đủ các tài nguyên và giáo cụ cần thiết. Tài nguyên và giáo cụ có thể bao gồm sách giáo khoa, sách tham khảo, phiếu bài tập, dụng cụ thí nghiệm, máy tính, máy chiếu, bảng tương tác… Việc chuẩn bị đầy đủ tài nguyên và giáo cụ sẽ giúp giáo viên truyền đạt kiến thức và hướng dẫn học sinh thực hiện các hoạt động học tập hiệu quả hơn.

Bước Mô tả
1 Xác định mục tiêu bài học STEM
2 Lựa chọn nội dung liên môn phù hợp
3 Thiết kế các hoạt động học tập STEM hấp dẫn
4 Chuẩn bị tài nguyên và giáo cụ cần thiết
5 Đánh giá kết quả học tập của học sinh

Đánh giá kết quả học tập của học sinh

Để đánh giá kết quả học tập của học sinh, giáo viên có thể sử dụng nhiều phương pháp khác nhau như quan sát, phỏng vấn, kiểm tra, làm bài tập hoặc dự án. Đánh giá kết quả học tập giúp giáo viên điều chỉnh phương pháp dạy và nội dung bài học để phù hợp với nhu cầu và năng lực của học sinh.

III. Các phương pháp dạy STEM phổ biến

Hiện nay, phương pháp dạy STEM đang được rất nhiều trường học trên thế giới áp dụng. Dưới đây là một số phương pháp dạy STEM phổ biến nhất:

Phương pháp học tập trải nghiệm

Phương pháp học tập theo dự án

Phương pháp học tập dựa trên vấn đề

Phương pháp học tập hợp tác

Cho học sinh tự mình khám phá và trải nghiệm các khái niệm khoa học thông qua các hoạt động thực hành.

 

Giao cho học sinh một dự án khoa học để thực hiện, trong đó họ phải sử dụng kiến thức và kỹ năng từ các môn học khác nhau để giải quyết vấn đề.

Đưa ra một tình huống hoặc vấn đề thực tế để học sinh nghiên cứu và tìm ra giải pháp.

 

Chia học sinh thành các nhóm nhỏ để cùng nhau nghiên cứu và thực hiện các dự án khoa học.

 

Ngoài các phương pháp trên, còn có rất nhiều phương pháp dạy STEM khác cũng được sử dụng rộng rãi, tùy thuộc vào mục tiêu học tập cụ thể của từng bài học. Ví dụ, phương pháp học tập trực tuyến STEM giúp học sinh có thể học tập mọi lúc mọi nơi, phương pháp học tập STEM dựa trên trò chơi giúp học sinh hứng thú và tích cực hơn trong quá trình học tập.

Bất kể phương pháp nào được sử dụng, mục tiêu cuối cùng của phương pháp dạy STEM là giúp học sinh phát triển khả năng tư duy phản biện, sáng tạo, giải quyết vấn đề và làm việc nhóm. Những kỹ năng này không chỉ cần thiết cho thành công trong học tập mà còn rất quan trọng trong cuộc sống và công việc.

Xem thêm các phương pháp dạy STEM hiệu quả

IV. Ưu điểm và nhược điểm của phương pháp dạy STEM

Ưu điểm

Phương pháp dạy STEM sở hữu nhiều ưu điểm nổi bật, bao gồm:

  • Thúc đẩy khả năng tư duy phản biện: STEM giúp học sinh đặt câu hỏi, phân tích, tìm kiếm và thu thập thông tin một cách khoa học.
  • Phát triển kỹ năng giải quyết vấn đề: Học sinh đối mặt với nhiều vấn đề thực tế đòi hỏi phải tìm ra cách xử lý bằng kiến thức khoa học – công nghệ – kỹ thuật – toán học.
  • Nâng cao khả năng sáng tạo: STEM khuyến khích học sinh suy nghĩ, tìm tòi, sáng tạo để tìm ra những giải pháp mới cho vấn đề.
  • Nuôi dưỡng niềm đam mê STEM: Học sinh có cơ hội tiếp xúc trực tiếp với các lĩnh vực STEM thông qua các bài học thú vị, giúp hình thành niềm đam mê và chuẩn bị cho sự nghiệp tương lai.

Nhược điểm

Ngoài nhiều ưu điểm kể trên, phương pháp dạy STEM cũng có một số nhược điểm cần lưu ý:

  • Yêu cầu đầu tư cao: Để triển khai hiệu quả phương pháp dạy STEM, trường học cần đầu tư vào giáo cụ, phòng thí nghiệm, đào tạo giáo viên, xây dựng cơ sở hạ tầng.
  • Khó khăn trong đánh giá: Đánh giá kết quả học tập của học sinh trong phương pháp dạy STEM thường phức tạp, đòi hỏi giáo viên phải có chuyên môn và thời gian.
  • Tốn nhiều thời gian: Phương pháp dạy STEM thường đòi hỏi nhiều thời gian học tập và thực hành so với các phương pháp truyền thống.

Khám phá ngay phương pháp giáo dục STEM để nâng cao hiệu quả học tập
và chuẩn bị cho tương lai!

V. Một số lưu ý khi áp dụng phương pháp dạy STEM

Khi áp dụng phương pháp dạy STEM, giáo viên cần lưu ý những vấn đề sau:

  • Xây dựng mục tiêu bài học rõ ràng: Mục tiêu bài học STEM cần được xây dựng theo chuẩn mực, đảm bảo tính liên môn, tính sáng tạo và tính thực tế.
  • Lựa chọn nội dung liên môn phù hợp: Nội dung bài học STEM cần được lựa chọn cẩn thận để đảm bảo tính liên môn và phù hợp với trình độ học sinh.
  • Thiết kế các hoạt động học tập STEM hấp dẫn: Các hoạt động học tập STEM cần được thiết kế sao cho hấp dẫn, kích thích hứng thú học tập của học sinh.
  • Chuẩn bị tài nguyên và giáo cụ cần thiết: Giáo viên cần chuẩn bị đầy đủ tài nguyên và giáo cụ cần thiết cho bài học STEM, bao gồm cả tài liệu, thiết bị và vật liệu.
  • Đánh giá kết quả học tập của học sinh: Giáo viên cần đánh giá kết quả học tập của học sinh thông qua các hoạt động đánh giá đa dạng, bao gồm cả đánh giá hình thành và đánh giá summative.

Ngoài ra, giáo viên cũng cần lưu ý những vấn đề sau khi áp dụng phương pháp dạy STEM:

  • Tạo môi trường học tập tích cực: Giáo viên cần tạo môi trường học tập tích cực, khuyến khích học sinh chủ động khám phá và học hỏi.
  • Hỗ trợ học sinh học tập theo nhóm: Phương pháp dạy STEM khuyến khích học sinh học tập theo nhóm, do đó giáo viên cần hướng dẫn học sinh cách làm việc nhóm hiệu quả.
  • Đảm bảo tính an toàn trong các hoạt động học tập: Một số hoạt động học tập STEM có thể tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn, do đó giáo viên cần đảm bảo an toàn cho học sinh trong quá trình học tập.
  • Đánh giá hiệu quả của phương pháp dạy STEM: Giáo viên cần đánh giá hiệu quả của phương pháp dạy STEM thông qua các số liệu về kết quả học tập của học sinh, phản hồi của học sinh và phụ huynh, cũng như quan sát trong lớp học.

Related Articles

Back to top button